Nog Wenke

Met erkenning aan Janie Oosthuysen:
Taak: Hierdie, daardie, dit
Die aanwysende voornaamwoorde hierdie en daardie word deesdae alte dikwels verkeerd gebruik onder die invloed van this en that; dit terwyl Afrikaans oor ’n oulike woordjie beskik, naamlik: dit.

Kyk na hierdie voorbeelde:
Hierdie is my boek. (X) (This is my book.)
Daardie is my hemp. (X) (That is my shirt.)

Teenoor:
Dit is my boek. Ook korrek: Dis my boek.
Dit is my boek hierdie. Of: Dis my boek hierdie. Of: Dis my boek dié.
Dit is my hemp. Of: Dis my hemp.
Dit is my hemp daardie. Of: Dis my hemp daardie.

Ook korrek:
Hierdie boek is myne.
Daardie huis behoort aan my.

Waarom?
In hierdie twee gevalle word die aanwysende voornaamwoorde hierdie en daardie elke keer deur ’n selfstandige naamwoord opgevolg (boek en huis). Hierdie en daardie wys dus die selfstandige naamwoord waarop hulle betrekking het aan.

Kyk net hoe handig en pragtig korrek is dit:
* Dit reën. (Dit as voorwerp.)
* Gee dit vir my. (Dit as aanwysende vnw.)
* Dit wou net afbreek en steel. (Dit as meervoud wanneer ’n groep as ’n
eenheid optree.)
* Waar is my hemp en broek? Gee dit hier. (Dit as meervoudsvorm.)
* Dit is my oom. (Dit as persoonlike v.nw.) [Nie: Hierdie is my oom.]
* Dit is die boek wat almal nou lees. [Nie: Hierdie is die boek wat almal nou
lees.]

Liewer nie: Ek skryf sommer met dit.
Veel eerder: Ek skryf sommer hiermee.

Bron: Norme vir Afrikaans deur W.A.M. Carstens.

* * *
Laastens: Ek hoop jy verfoei ook nou die verkeerde gebruik van … ug … hierdie in gesprekke, boeke, koerante en op televisie.

Lewer kommentaar